SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI! tel:. 501 693 919

 Strona główna / Z praktyki / Jak pracować z klientem nad brakiem asertywności

Jak pracować z klientem nad brakiem asertywności

"Asertywność to umiejętność pełnego wyrażania siebie w kontakcie z inną osobą czy osobami. Oznacza ono bezpośrednie, uczciwe, i stanowcze wyrażanie wobec innej osoby swoich uczuć, postaw, opinii lub pragnień, w sposób respektujący uczucia, postawy, opinie, prawa i pragnienia drugiej osoby. Co ważne zachowanie asertywne różni sie od zachowania agresywnego, oznacza bowiem korzystanie z osobistych praw bez naruszania praw innych. Asertywność powiązana jest głęboko z poczuciem własnej godności i szacunkiem dla samego siebie"

Brak asertywności jest częstą przyczyną problemów z masą ciała i z procesem zmiany nawyków żywieniowych. Swoje doświadczenia i spostrzeżenia na ten temat opisałam w artykule "Brak asertywności a problemy z pokonaniem problemu nadmiernej masy ciała" w majowym numerze Współczesnej Dietetyki z 2017 r. ( zachęcam do lektury).

 

ASERTYWNA POSTAWA - MÓWIENIE NIE

Postulat, że każdy ma prawo do odmowy, jeśli prośba narusza jego potrzeby oraz granice jest sztandarowym ( i najbardziej znanym) postulatem asertywności. Pewnie dlatego, że wiele osób cierpi z powodu poczucia, że są nadużywane przez innych i nie mogą się skutecznie bronić. Jednak często sama myśl, o tym, że mieliby powiedzieć nie, wiąże się z tak dużym niepokojem i poczuciem winy, że unikają go niezależnie od sytuacji.  Jeśli człowiek przez dłuższy czas robi to, na co nie ma ochoty doznaje silnych emocji negatywnych. Pojawiające się emocje z jednej strony osłabiają zasoby psychoenergetyczne ( potrzebne do efektywnej samoregulacji) z drugiej strony poszukują ujścia. Jeśli trafią na jednostkę mającą problem z ich kanalizowaniem ( a wśród osób nieasertywnych takich nie brakuje) zostaną najczęściej zajedzone ( sposób na szybką redukcję napięcia ).

Nie można bezkarnie rezygnować ze swoich potrzeb, frustrowanie ich przez dluższy czas będzie powodować gromadzenie się złości i żalu - a te determinować będą zachowanie.

Jeśli chcesz pomóc swojemu klientowi/pacjentowi w przezwyciężeniu problemu z odmawianiem

Pomóż zrozumieć  na czym polega jego problem

Podstawą koncepcji zachowań asertywnych jest przekonanie, że człowiek nie tylko ma prawo żyć tak, jak chce ( o ile nie krzywdzi tym innych), ale też, że jest to możliwe do wykonania i zależy tylko od niego samego. Oznacza to, że osoba bierze odpowiedzialność za kształt swoich relacji z otoczeniem - stawia warunki, przyzwala, nie zgadza się, decyduje, wybiera. Jeśli tego nie robi warto, żeby odpowiedziała sobie na pytanie dlaczego tak się dzieje.

Poproś klienta aby

a. Wypisał na kartce sytuacje, w których najczęściej ulega prośbom innych osób ( czy ulega grupie konkretnych osób - niech nazwie tę grupę, osobę) wbrew sobie

b. Zastanowił się czy prośby, którym ulega są w zgodzie z jego własnymi potrzebami, czy aby je zrealizować musi  rezygnować z  innych ważnych dla niego rzeczy

c. Jak zazwyczaj się czuje, kiedy realizuje prośby wbrew swoim potrzebom ( czy pojawiają się jakieś negatywne emocje : złość, poczucie niesprawiedliwości, poczucie bycia wykorzystanym, smutek itp.)

d. Niech sobie wyobrazi , że reaguje w zgodzie ze sobą. Jak wyglądałaby taka reakcja.

e. Dlaczego tego nie robi, kiedy stanie przed faktem nacisku. Czego się boi, co chce zyskać.

Jeśli klient/pacjent zobaczy ciąg przyczynowo skutkowy łatwiej mu będzie podjąć decyzje, czy chce pracować nad tym obszarem swoich relacji z innymi. Łatwiej będzie szukać również sposobów zmiany obecnej sytuacji.

 

Powiedz na czym polega asertywna odmowa

Powiedz jaki jest związek między problemem z asertywnym zachowaniem a radzeniem sobie z problemem nadwagi lub otyłości. Pokaż zalety pracy nad asertywnym odmawianiem. Jeśli klient zdecyduje się na pracę nad swoją asertywną postawą, powiedz mu na czym ona polega.

Asertywna odmowa to stwierdzenie czytelne, bezpośrednie, uczciwe i stanowcze. Powinno się tam znaleźć słowo nie i jasna informacja o tym, jak zamierzamy postąpić np;

Nie, nie pomogę ci w tym zadaniu, ponieważ nie uporałam sie jeszcze ze swoim.

Nie, nie chcę zjeśc dokładki zupy, ponieważ wystarczy mi to, co zjadłam.

Ważne jest to, że asertywna odmowa nie zawiera pretensji ani usprawiedliwiania się. Osoby mające kłopot z odmawianiem czują się zwykle nie w porządku wobec drugiej osoby ( przedkładając jej potrzeby na swoje własne). Dlatego albo szukają przebaczenia - stąd przepraszanie, usprawiedliwianie się - albo próbują dowieść, że druga osoba jest nie w porządku, skoro zgłasza potrzebę, której trzeba odmówić - stąd pretensje.

 

PRAWO DO OMOWY JEST NATURALNYM PRAWEM KAŻDEGO CZŁOWIEKA.

Tym co klient może jeszcze zrobić jest spisanie korzyści jakie odniesie z tego, że zacznie odmawiać, jesli prośba drugiej osoby godzi w jego potrzeby.

 

Pomóż znaleźć odpowiedną drogę

Jak każda zmiana, tak i zmiana zachowania w kierunku asertywności wymaga czasu i drobnych kroków. Jeśli klient czuje duży lęk przed reakcją drugiej osoby na swoją odmowę, będzie czuł duży opór we wprowadzeniu asertywnych komunikatów wzgledem niej.

W takim przypadku, na początku lepiej sprawdzi się ćwiczenie asertywnego odmawiania "na sucho", w gabinecie, w bezpiecznych warunkach lub korzystając z technik wizualizacji. Przeżywanie w wyobraźni pożądanych reakcji będzie wstępem do zastosowania ich w życiu.

Przećwicz z klientem jedną z możliwych, w jego życiu sytuacji.

Przykład 1

" Wyobraź sobie, że jestem twoim szefem, który  prosi Cię o pozostanie w pracy po godzinach. To już kolejny raz w tym tygodniu. Przez to, że wracasz do domu późnym wieczorem nie możesz spędzić czasu ze swoją rodziną ( klient wcześniej mówił, że to dla niego ważne i frustrowanie tej potrzeby powoduje u niego złość ale i bezradność). Co chciałbyś mi powiedzieć. Sprawdź czy to co chcesz powiedzieć, jest odmową asertywną ( nie zawiera pretensji ani usprawiedliwiania się). Odmów mi asertywnie pozostania w pracy. Jakie masz w sobie emocje. "

Przykład odpowiedzi asertywnej

"Nie zostanę dziś dłużej w pracy, ponieważ mam już inne plany na popołudnie. Jeśli są wazne rzeczy do zrobienia zajmę się nimi jutro z samego rana."

Przykład 2

"Wyobraź sobie, że jestem twoją mamą, która gdy tylko do niej przyjedziesz namawia Cię na zjedzenie ciasta, które właśnie upiekła. Nie chcesz go jeść, bo postanowiłaś ograniczyć ilośc białej mąki w swojej diecie. Co chciałabyś jej powiedzieć. Sprawdź czy, to co chciałabyś jej powiedzieć jest odmową asertywną. A teraz odmów mi asertywnie zjedzenia kawałka ciastka. Jakie masz w sobie emocje."

Przykład odpowiedzi asertywnej

"Nie dziękuję za ten kawałek ciastka. Z pewnością jest pyszne lecz nie mam na niego teraz ochoty."

Kiedy klient czuje się gotowy aby ćwiczenia przenieść na grunt codzienności, zapytaj go, jaki najmniejszy krok może postawić na drodze dochodzenia do asertywnego nie. W stosunku do kogo, w jakiej sytuacji będzie mu najłatwiej zmienić dotychczasowe zachowanie. Zastanówcie się wspólnie, co może stanąć mu na przeszkodzie i w jaki sposób może tę przeszkodę pokonać.

Warto by po każdej udanej odmowie zastanowił się jak sie czuje, czy spełniły sie jego obawy ( dla których wcześniej ulegał), jakie widzi korzyści z wdrożenia nowej postawy.

Są oczywiście sytuacje, w których człowiek robi coś, na co nie ma ochoty, ale wcale nie pragnie tego zmienić. Dlatego należy pamiętać o tym, że każdy ma prawo do zachowań asertywnych, ale ma też prawo działac nieasertywnie. Istotne jest tylko, aby robiąc coś, na co nie ma ochoty, człowiek wybierał ten spsób zachowania ze zględu na istotne dla siebie wartości, decydowal się na ten wybór - nie zaś czuł się zmuszony, poddany presji otoczenia i bezradny z tego powodu, że nie umie się obronić.


Powrót
Pracując z rodziną
Nadwaga to nie tylko

Ta strona korzysta z plików cookie. Używając tej strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Możesz dowiedzieć się więcej w jakim celu są używane oraz o zmianie ustawień przeglądarki. Czytaj więcej »

Projekt i wykonanie - Freeline.